 |
Boekbesprekingdoor Henk van der Biezen |
|
|
Boekbesprekingdoor Henk van der Biezen |
Bemastung und Takelung der Schiffe(Tuigage van zeilschepen in de 19e eeuw)Enige tijd geleden verscheen er bij uitgeverij APA-Fontes Pers in Amsterdam een herdruk van een uiterst interessant boek met de titel: "Bemastung und Takelung der Schiffe". Zoals uit de titel al blijkt, een Duitstalige uitgave van een boek over scheepstuigage. |
|
 |
Als onderwerp misschien niet zo bijzonder, er zijn in diverse talen, ook in het Nederlands, talloze boeken over dit onderwerp verschenen. Maar in dit geval liggen de zaken toch wat anders, het uitzonderlijke van dit boek is dat het een periode van scheepsbouw en tuigage betreft waarover in de standaardliteratuur tot nog toe betrekkelijk weinig is gepubliceerd. De auteur, Friedrich Ludwich Middendorf, beschrijft de scheepsbouw en tuigage over vrijwel de gehele 19e eeuw, de periode waarin het stalen zeilschip tot ontwikkeling kwam en aan het einde langzaamaan werd verdrongen door stoom. Nog altijd treffen we representanten uit die periode aan op de grote manifestaties als Sail Amsterdam e.d. Daar zijn deze "Tall Ships" vaak het middelpunt van de show. Het is als vergelijking misschien misplaatst, maar wat van Yk en Witsens betekende voor de 17e en 18e eeuwse scheepsbouw; zou voor dit boek opgaan voor wat betreft de scheepsbouw in de 19e eeuw. Zelden treffen we een zo kompleet werk als met dit boek. Het bestaat uit drie delen; het eerste deel gaat helemaal over het ontwerp en de bouw van stalen zeilschepen. De theoretische en praktische grondslagen zoals waterverplaatsing (deplacement), drijfvermogen, stabiliteit, en gewicht van schip en lading worden volledig behandeld en met heel veel tabellen en rekenvoorbeelden toegelicht. Het biedt de scheepsbouwer de volledige technische ondergrond om een schip te ontwerpen en te bouwen. |
|
Voor de modelbouwer gaat de theorie misschien wat ver, maar voor een reconstructie van een model uit die periode biedt het boek de onmisbare kennis en ondersteuning die daarvoor nodig is.
Het tweede deel behandelt de masten, gaffels, ra's, boegsprieten en alle overige rondhout en staand want. In deel 2 wordt een volledig overzicht van alle typen zeilschepen uit die periode opgevoerd; van vijfmast volschip tot sloep, en alles wat daar tussen zit wordt tot op het kleinste detail behandelt. Er is zelfs een hoofdstuk gewijd aan de mastvoering op stoomschepen. Stoomschepen met 4 masten, 3 masten en met een schoenertuig. Hiermede wordt een schitterend overzicht verkregen uit een periode die ook voor veel scheepsmodelbouwers nog veel geheimen heeft. Het derde deel ten slotte betreft de bouw van masten, stengen, boegsprieten, ra's en bomen. Sterkteberekeningen en bouwwijze komen opnieuw tot op het kleinste onderdeel aan de orde. Het derde deel wordt afgesloten met een verhandeling over lopend want, touwwerk, blokken en zeilen. Het boek is voorzien van werkelijk schitterend uitgevoerde tekeningen en schetsen, talloze tabellen met de maatvoering van de talloze onderdelen van de tuigage, en in een aparte map nog eens 12 uitneembare tekeningen. Het boek is een heruitgave van het boek dat voor het eerst in 1903 in Berlijn werd uitgegeven. De Duitse taal dateert uit de tijd van de eerste uitgave, maar is desondanks goed te volgen, zelfs met een gebrekkige kennis van de Duitse taal is het merendeel van de uitleg vanwege de uitvoerige illustraties goed te begrijpen. De auteur: Friedrich Ludwig Middendorf (1842 - 1903) werkte op de werf van zijn vader in Oldenburg. Hij studeerde in Hannover en ontwikkelde zich tot een toonaangevende scheepsbouwkundige. Kort na zijn overlijden in 1903 werd zijn boek in Berlijn uitgegeven. Titel: Bemastung und Takelung der Schiffe
|
|