Boekbespreking

 

door Gerrit Borst


Staal Special


Geboren en getogen onder de rook van Hoogovens met een vader, die tot zijn pensionering bij dat bedrijf heeft gewerkt en zelf ook een aantal malen daar gewerkt als vakantiewerker en stagiair, zal het U niet verbazen, dat Uw spoorwegredacteur met zeer veel interesse naar deze uitgave heeft uitgekeken. Ik heb op zeer grote bedrijven gewerkt, maar de oppervlakte van Hoogovens is verreweg de grootste.
Nu gaat deze uitgave niet alleen over het huidige Corus IJmuiden, ook kleinere, reeds verdwenen, bedrijven uit Wallonië komen aan de orde, alsmede andere aspecten van het vervoer van staal.
De special begint echter met het principe van het maken van staal vanuit erts en kolen, via het hoogovenproces om ruwijzer te maken, het omvormen tot staal in de staalfabrieken tot het halfproduct plaatstaal. Hierbij wordt het principe van het sporenplan van Hoogovens en het gebruikte materieel behandeld.
Vervolgens een gerealiseerd project van een Belgisch hoogovenbedrijf in schaal N, vanwege de grootschaligheid van een dergelijk bedrijf is men welhaast gedwongen om de kleinst mogelijke schaalgrootte toe te passen. Het tijdperk van de baan is de stoomtijd.
Hierna weer een stukje grootbedrijf, de geschiedenis van de ruwijzer mengers bij Hoogovens, waarbij het hoe en waarom wordt uitgelegd.
Vervolgens weer een modelproject, de hoogovens te Dillingen, gerealiseerd door de plaatselijke modelbouwvereniging.
Hierna een op ruimere schaal toepasbaar hoofdstuk, het verouderen van wagons, toegespitst op de wagons, voorkomende bij een staalbedrijf. Door de immense hitte is het niet mogelijk, het rollend materieel een fabrieksnieuw uiterlijk te laten behouden. Een opmerking echter, in veel artikelen in de modelbouwpers wordt aanbevolen, om allerlei rommel her en der te plaatsen op een fabrieksterrein, bij moderne bedrijven als Corus, EMO en Railpro, om die bedrijven te noemen, die in deze special staat, staan veiligheid en milieu op de eerste plaats. Aspecten hiervan zijn het opruimen van rommel, om ongevallen te voorkomen, en strikte scheiding van de afvalstromen.
Vervolgens wordt het bouwen van een cokesfabriek en een elektrische centrale behandeld, uitgaande van de bouwpakketten van Trix. Hierbij een tip mijnerzijds, de bouwpakketten van Trix zijn gebaseerd op die van het Amerikaanse merk Walthers, deze laatste zijn echter stukken goedkoper. Bij enkele adressen in Nederland zijn deze te koop.
Vervolgens weer een hoofdstuk over grondstofvervoer, het vervoer van ijzererts vanuit Zweden naar het Noorse Narvik. Hierop aansluitend de overslag van ijzererts en kolen bij EMO op de Maasvlakte. Beide grootschalige onderwerpen, die heel moeilijk zijn te imiteren op een modelbaan. Hierna weer een hoofdstuk over het vervuilen van goederenwagens.
Een ander onderwerp is de fabricage van spoorstaven, daarna een overzicht van in de handel verkrijgbare en vroeger geleverde modellen passend bij het thema van deze special. Vervolgens weer een modelproject, de inzet van vuurloze stoomlocomotieven in de voormalige DDR en als laatste hoofdstuk het vervoer van autošs af fabriek naar de importeurs.
Een veelheid van onderwerpen derhalve, misschien niet altijd even logisch gerangschikt, maar verder een boeiende uitgave.

Boektitel: Staal Special
Auteur: Diverse
Uitgeverij : Scala BV
ISNN no. : 0165-4551
Prijs € 19,50
A4, 116 bladzijden, diverse kleurenfoto's