 |
Boekbesprekingdoor Henk van der Biezen |
|
|
Boekbesprekingdoor Henk van der Biezen |
SchnellbooteOperaties vanuit Holland, Vlaanderen en Frankrijk 1940-1945Bij uitgeverij Lanasta verscheen een standaardwerk over een bijzonder scheepstype dat gedurende de Tweede Wereldoorlog actief was langs o.a. de Oost- en Zuidkust van Engeland. Het betreft een scheepstype dat voor de Duitse Kriegsmarine was ontwikkeld en bekend stond onder de naam 'Schnellboote', ook wel S-Boote genoemd. De geallieerde tegenhangers van dit aanvalswapen waren de MTB's (Motor Torpedo Boats) en de MGB's (Motor Gun Boats) van de Britse Light Coastal Forcess en de Nederlandse MTB-dienst in het Verenigd Koningkrijk (1942-1944). | |
| In de eerste wereldoorlog hadden de Britten en Italianen al gebruik gemaakt van snelle motorboten met een enkelvoudige torpedolanceerinrichting, en tussen de twee oorlogen in kreeg ook Duitsland behoefte aan een dergelijk aanvalswapen. De S-Boote waren buitengewoon snelle schepen die waren uitgerust met twee vaste torpedolanceerbuizen, en een Fla-machinegeweer voor afweer van vijandige vliegtuigaanvallen. Voor de voortstuwing waren drie sterke 4 tact dieselmotoren van het fabrikaat Daimler-Benz ge•nstalleerd, ieder met een vermogen van 1500/2000 pk, 20 cilinders in V-vorm. De praktijk op de vaak onstuimige Noordzee en het Kanaal bleek echter weerbarstiger dan de theorie die aan het ontwerp ten grondslag had gelegen. Dat was o.a. de oorzaak waarom operationele acties nogal eens moesten worden gestaakt vanwege slecht weer, onstuimige zee, teveel gevaar vanuit de lucht en problemen met de techniek. Naast aanvallen van vijandelijke schepen met torpedo's werden de boten ook gebruikt voor het leggen van mijnen, een bezigheid die men zelfs tot in de Oostzee heeft uitgeoefend. |
|
De spectaculaire uitstraling, vooral door de verhalen en de beelden zoals die bij een oorlogspropaganda horen, hadden een romantische beeldvorming tot gevolg, maar het werk aan boord was koud, zwaar en gevaarlijk. Zelfs in de havens in Nederland, België en Frankrijk was men niet veilig, zware bunkers moesten de nodige bescherming bieden. Van de romantiek bleef in de realiteit van alle dag weinig over en in het boek van Jac. J. Baart wordt dat op ondubbelzinnige wijze duidelijk gemaakt.
Het boek "Schnellboote, operaties vanuit Holland, Vlaanderen en Frankrijk 1940 - 1945" is onweerlegbaar een uniek standaardwerk geworden. Het geeft een volledig beeld van een maritieme strijdmethode zonder weerga, successen en falen, techniek en bewapening, commandostructuur en aanvalsstrategie, alles komt in het boek aan de orde. Buitengewoon gedetailleerd met veel foto's en archiefmateriaal uit binnen- en buitenlandse bronnen, is de auteur er in geslaagd om een vrijwel vergeten historie helder en duidelijk over het voetlicht te brengen. Persoonlijk werd ik getroffen door wat de auteur als aanleiding voor zijn studie aangaf, de onderzeebootbunker aan de Waalhaven in Rotterdam, voor hem, net als voor mij, een plek uit onze jeugd. Ook de bunkers in onze duinen en de huizen in Den Haag en Scheveningen, waar het commando van de S-Boote presideerde, zijn een deel van mijn jeugd tijdens en na de oorlog waar ik nog met gemengde gevoelens aan terug denk. Kortom, ik heb het boek 'gelezen' als een spannende jongensroman, en mij verbaasd over het feit dat over deze voor Nederland toch niet onbelangrijke geschiedenis bij ons tot nu toe vrijwel niets is gepubliceerd. Het trauma van de oorlogsjaren en de Duitse bezetting zal daar zeker debet aan zijn, maar een boek als dit kan die omstandigheid enigszins relativeren. Het leven van een marineman in oorlogstijd is zwaar en hard, gevaarlijk en zelden heroïsch, dat geldt voor elke zeeman waar en wanneer dan ook, en onder iedere vlag. Titel: Schnellboote, operaties vanuit Holland, Vlaanderen en Frankrijk 1940 - 1945
|
|