Boekbespreking


door Henk van der Biezen

De Marinewereld van Peter Spier

De Koninklijke Marine in honderd tekeningen

Recentelijk verscheen er bij Uitgeverij Aprilis een boek met tekeningen van Peter Spier. Onder de titel: "De Marinewereld van Peter Spier, De Koninklijke Marine in honderd tekeningen", is de verzameling van Peter's werk, dat tijdens zijn militaire diensttijd is ontstaan en momenteel berust bij het Marinemuseum in Den Helder, in druk uitgebracht.
Peter is kort na de tweede wereldoorlog van 1947 tot 1951 in dienst geweest bij de Koninklijke Marine. In die jaren was hij gedetacheerd bij de redactionele staf van "Alle Hens", een bij iedere marineman of -vrouw bekend marineblad. Voor dat tijdschrift tekende hij talloze illustraties. Hij bezocht daarvoor alle bekende marine-etablissementen in het land, en voer op de Tromp, de Heemskerck en de Karel Doorman. Hij tekende het marineleven zoals hij dat ervoer in korte eenvoudige schetsen, sommige met humor en altijd met een gevoel voor de realiteit maar met een luchtige ondertoon. Voor hen die er bij waren zijn zijn tekeningen waardevoller dan foto's, ze prikkelen de fantasie en brengen daardoor een andere werkelijkheid tot leven. In 1998 schenkt Peter zijn collectie marinetekeningen aan het Marinemuseum in Den Helder.

Daarmee is deze unieke collectie in goede handen. Het museum koestert het materiaal omdat het het marineleven in de jaren na de oorlog zo treffend in beeld brengt. Het is daarmee een belangrijke historische bron; het marineleven met een knipoog.
De eerste 36 pagina's van het boek beschrijven de geschiedenis van vader Jo Spier en zoon Peter. Een geschiedenis waarin de vreselijke oorlogsjaren een voorname rol spelen en ook de aanleiding zijn waardoor de familie kort na de oorlog naar Amerika emigreert. Vader Spier werkt daar voor Elsevier en daarmee komt zijn werk in de vorm van boekillustraties en krantentekeningen ook hier in Nederland terecht. Peter heeft het talent van zijn vader ge‘rfd en volgt hem wat dat betreft in zijn voetspoor.
Met het verhaal van die achtergrond krijgen de tekeningen van Peter, die de rest van het boek vullen, een dubbele betekenis. Krijgsdienst op een oorlogsbodem wordt teruggebracht tot de gewone alledaagse dingen, niks stoere mannen, geen grote spektakels, gewoon aanpakken en als je de kans krijgt; passagieren.
De uitgever heeft gelukkig afgezien van uitgebreide beschrijvingen of verklaringen bij de tekeningen, een korte toelichting om de lezer in staat te stellen zich te ori‘nteren op de plaats of de gebeurtenis, en meer is niet nodig.
Ik ben zelf van een latere generatie dan Peter, ik was ruim vijf jaar later in actieve dienst, maar het leven zoals hij dat heeft geschetst gold ook in die tijd nog. De humor, de verveling, het werk, kortom; de sfeer van de marine in "vredestijd" waarbij veel van het kader de oorlogsjaren nog in de botten hadden. Al bladerend door het boek herleeft de tijd, de herinneringen komen weer helder voor de geest, en achteraf gezien was het inderdaad de mooiste tijd van je leven.
Het boek is daarmee een ode aan de marine, en voor elke marineman of -vrouw een interessant stuk geschiedenis omdat het de bezigheden van het bedrijf op een heel aparte manier weergeeft. Voor de oudere marineman is het een nostalgisch plaatjesboek want je kunt er de eigen diensttijd opnieuw mee beleven, ik heb er van genoten.

Titel: De Marinewereld van Peter Spier, de Koninklijke Marine in honderd tekeningen
Auteur: Graddy Boven
Uitgeverij: Aprilis, Zaltbommel
Uitvoering: Gebonden, 84 pagina's
ISBN: 90 5994 106 3
Prijs: € 22,50