Boekbespreking

 

door Henk van der Biezen


Handboek voor de Houtscheepmaker

De Houtscheepmaker, is een oude beroepstitel dat niet meer wordt gebruikt. Scheepstimmerman zouden wij nu zeggen, en dan bedoelen we in eerste instantie niet een inrichtingstimmerman voor het luxe jacht, maar de timmerman die houten schepen bouwt, of althans het houtwerk op een schip voor zijn rekening neemt. Op de replicawerven en sommige klassieke jachtwerven komen we die vaklui nog wel tegen, maar verder is het een vrijwel verdwenen beroep uit een historierijk verleden.


Een eerste druk van een boekje met de titel 'Handboek voor de Houtscheepmaker' verscheen in 1980. Toen al een opzienbarende publicatie, omdat het een oud handschrift betrof uit begin 1900 en werd geschreven door Cornelis Brinkman en Jan Lienos. Beide waren werkzaam op de Rijkswerf in Den Helder en schreven het boekje met de bedoeling hun kennis van het scheepsbouwvak en praktische ervaring met de houten scheepsbouw, vast te leggen. Een soort leerboek voor de aankomende houtscheepmaker.
Lange tijd bevond zich het handschrift in het Helders Marinemuseum, en pas nadat het in het bezit kwam van het Amsterdams Scheepvaartmuseum is het voor het eerst uitgegeven. Ik heb het boekje sinds die tijd in mijn bezit en gebruik het regelmatig als naslagwerk omdat het talloze houtconstructiedetails beschrijft en met bijzonder duidelijke illustraties ondersteund. Het is voor de modelbouwer in hout, zeker als het om de meer klassieke schepen gaat, een heel waardevol boek. Ook de bouwers of bezitters van houten schepen uit die tijd zullen er veel plezier aan hebben, vooral als men onderdelen van het schip moet restaureren.
Het was trouwens ook de tijd van compositiebouw, gedeeltelijk staal en gedeeltelijk hout. Het boek bevat talloze voorbeelden van overgangsconstructies tussen staal en hout, en hoe die moeten worden gerealiseerd.
Het boek was al geruime tijd uitverkocht en was ook op de tweedehandse markt niet of nauwelijks te koop. Het is daarom verheugend dat de uitgeverij APA in Amsterdam heeft besloten het boekje opnieuw in druk te nemen.

Titel: Handboek voor de Houtscheepmaker
Auteurs: Cornelis Brinkman en Jan Lienos, bewerkt door: J.P. Puype
Boek: 23x15cm, ingenaaid, 249 pagina's, 7 platen en ruim 100 afbeeldingen (4 uitslaand)
Uitgever: APA, Amsterdam
Prijs: € 38,20
Informatie E-mail: info@apa-publishers.com of tel: 020 6265544.