Boekbespreking


door Henk van der Biezen


Bezanen & Gaffelaars

Schepen van 't-Overmaas

Op 28 november 2008 verschijnt als postuum eerbetoon aan de auteur "Bezanen & Gaffelaars; Schepen van 't-Overmaas", geschreven door Jo Ploeg†. Het eerste exemplaar zal tijdens een bescheiden en ingetogen bijeenkomst in het Vlaardings Visserijmuseum aan de weduwe Mw. H. Ploeg-van Gogh worden overhandigd. NVM leden die belangstelling hebben deze bijeenkomst bij te wonen kunnen contact met mij (Henk van der Biezen) opnemen.

Bezanen & Gaffelaars is gebaseerd op een uitgebreide studie van Jo Ploeg naar de achtergronden, het gebruik, en de bouw van de visschuiten van de Zuid-Hollandse eilanden. Het waren schepen die speciaal waren gebouwd voor de visserij op de stromen van het Zuid-Hollandse rivierendelta en de Noordzeekust. De visschuiten werden, afgeleid van de vorm van het gevoerde zeiltuig, in de volksmond aangeduid met bezanen en gaffelaars. Het waren scheepstypen die werden gebruikt van begin 1600 met een bloeitijd zo rond het midden van 18e eeuw tot uiteindelijk in 1850 de laatste bezaanschuit uit Pernis verdween.
Het boek vertelt iets over het verspreidingsgebied, de gebruikte vismethoden, de belangrijkste thuishavens op de eilanden, en de achtergronden en bronnen van het onderzoek. De kern van het boek echter betreft de reconstructie in model van de gaffelschuit Jonge Marinus en de bezaanschuit Jonge Neeltje.
Bijzonderheid is nog dat van beide modelschepen de tekeningen zich in het MIC (Modelbouw Informatie Centrum, voorheen Tekeningenarchief) bevinden; NVM tekening nummer 10.03.012 resp. 10.03.013. Deze tekeningen waren al sinds het onderzoek in 1978 door Ploeg in het toenmalige TA aangeleverd en vanaf die tijd beschikbaar, maar zijn nu als gevolg van enkele noodzakelijke aanpassingen en correcties van de oorspronkelijke tekeningen, door Bob Hendriks aangepast en in overeenstemming gebracht met
Het boek is te beschouwen als waardevol document van een verdwenen scheepstypen waarvan de constructies in opvolgende Hollandse scheepstypen vaak is doorgezet en verder ontwikkelt.
Leden van de NVM kunnen het boek met korting bestellen bij het MIC in 's-Hertogenbosch. De prijs bedraagt dan € 33,35. Naar het buitenland komt daar dan nog de standaard portokosten toeslag bij.

Titel: Bezanen & Gaffelaars -Schepen van 't-Overmaas
Auteurs: J. Ploeg, bewerkt en geredigeerd door B. Hendriks en H. van der Biezen
Info: uitgeverij Lanasta, www.lanasta.com
Uitvoering: 21x27cm, 256 pagina's, genaaid gebonden, en rijk geïllustreerd.
ISBN 978-90-8616-047-1
Prijs: € 36,95